| به ياد وبزرگداشت مجلهٴ آهنگ بديع |
|
|
| شمارۀ ٦ | |
|
نگارش: تهيّه و تنظيم صالح مولوىنژاد |
|
|
فهرست * آهنگ بديع چه بود و چه کرد الف: چند خاطره *** آهنگبديعچهبودوچهکرد؟* انتشار مجلّهٴ آهنگ بديع (١) در پنجاه و چهارسال پيش(٢) نه تنها در جامعهٴ بهائى ايران واقعهاى مهمّ محسوب مىشد، بلکه در فرهنگ مطبوعاتى ايران نيز رويدادى بىنظير بود. چرا که در زمان آغاز و انتشار آهنگ بديع کهٰمخصوص جوانان بهائىٰٰبود، در ايران براى طبقهٴ جوان، يا نسوان، نشريهٴ مخصوصى وجود نداشت. آهنگ بديع فقط در سال اوّل انتشار، نشريهاى محلی بود و تحت اشراف محفل روحانى طهران(٣) و از آغاز سال دوم که جنبهٴ ملی يافت. توزيع آن به سراسر ايران تسرّى يافت و جوانان همهٴ شهرهاى ايران، حتّى قراء و قصبات، هرماه مشتاقانه در انتظار وصول آن بودند. آثار مبارکه، مقالات و مطالب آن را مى خواندند، دست به دست مىکردند، و اى بسا که مقالات آن موضوع نطق جوانان در احتفالات قرار مىگرفت. آهنگ بديع يقيناً اوّلين و مهمّترين نشريهٴ فرهنگى بهائى است که بيش از سى سال در ايران انتشار يافت. قبل از آن، گويا به همت محفل روحانى مشهد، نشريهاى تحت عنوانٰٰنشريهٴ ارض طاءٰٰتهيّه ومنتشرمىشده، امّا مدرک موثقى براى اطّلاع از چگونگى آن، سال و مدّت انتشار آن به دست نيامد (جناب اشراق خاورى در بعضى از آثار خود به اين نشريه اشاره دارند از جمله در شرح حال حاجعبدالمجيد نيشابورى ملقّب به ابابديع، مندرج در محاضرات جلد دوم صفحهٴ ٦٨٦). به هنگام آغاز انتشار آهنگ بديع، در ايران حکومت نظامى برقرار بود و بديهى است در آن شرايط کار تهيّه و نشر مجلّهٴ آهنگ بديع با دشواريهاى خاصى همراه بود مخصوصاً تکثير، تجليد و توزيع آن. عدّهاى از جوانان پرشور و خدوم که کميتهٴ فنى آهنگ بديع را تشکيل مىدادند، با وسائلی ابتدائى از جمله با ماشين تحريرى فرسوده، تهيهٴ اوراق استنسيل را بر عهده داشتند. محل کار خود را در منزل جناب رحمتالله مهاجر قرار داده، به کار شبانه تا ديرگاه ادامه مىدادند و هنگامى که کارها رو براه مىشد، ساعت از نيمهشب گذشته، عبور و مرور در کوچه و خيابان ممنوع بود، لاجرم در همان محل استراحت مختصرى کرده، صبح به محل کار و تحصيل خود روانه مىشدند. مقارن همان اوقات، در جامعهٴ امر نيز تحولی روى دادهبود. تا آن زمان اعضاء محفل روحانى طهران و محفل روحانى ملی ايران اکثراً اشخاص واحدى بودند امّا در همان سال آغاز کار آهنگ بديع، يا اندکى قبل از آن، اعضاء دو محفل از يکديگر جدا شدند و محفل روحانى طهران را افرادى جديد با افکارى بديع تشکيل مىدادند که با اشتياق ممدّ نيات لجنهٴ جوانان براى آهنگ بديع بودند. در تشکيلات جوانان نيز تحولی پديد آمد، سن جوانى بين ١٥ و ٢٥ سال تعيين شد و در پى آن جمعى از اعضاء لجنهٴ جوانان که در سنين بالاتر از ٢٥ سال بودند کنار رفتند و جاى آنها را اعضاى جوانترى گرفتند. اين جوانان تحولی در تشکيلات خود پديد آوردند، سال نهضت جوانان را اعلام نمودند، کميسيونهاى پنجنفر يراى تبليغ انتخاب کردند، انجمن سخن را بنياد نهادند و البتّه به تأسيس و تقويت هيأت تحريريهٴ آهنگ بديع همت گماشتند. بىترديد انتشار آهنگ بديع تأثيرى عميق و ماندنى در جامعهٴ بهائيان ايران داشت. اين تأثير را در چهارجهت مىتوان مورد بررسى قرار داد. اوّل در جهت برانگيختن ذوق مطالعه در بين عموم بهائيان، مخصوص در بين جوانان مجلّهٴ آهنگ بديع. از همان آغاز، مطالب هر شمارهاش بر اساس برنامه و نظمى معين تهيّه و تدوين مىشد و اين نظم در تمام طول انتشار آن رعايت مىگشت. آغاز هر شماره به آثار مبارکه اختصاص داشت. در اين بخش الواح مبارکه در يک و گاه دو چند صفحه غالباً به خطّ خوش، و گاه به خطّ اصل درج مىشد. کوشش هميشگى اين بود که اين آثار مبارکه مختصر امّا داراى مضامين اخلاقى، ادبى و تشويقى باشد. بخش مقالات، بدنهٴ اصلی مجلّه را تشکيل مىداد. کوشش هيأت تحريريه بر اين بود که مقالات متنوع بوده، و موضوعهاى تاريخى، استدلالی، تذکرهٴ احوال و مبادى روحانى و ادارى را در بر گيرد. نشر اشعار شعراى متقدم و معاصر نيز قسمت ديگر هر شماره بود. بالاخره بايد به بخش پايانى هر شماره که به اخبار ملّى و جهانى اختصاص داشت، اشاره شود. هر شمارهٴ آهنگ بديع، با چنين ترکيبى، وقتى به دست مشتاقان مىرسيد، منبع سرشارى از معارف امرى بود که جوان و غيرجوان با رغبت آن را مطالعه مىکردند و با توجّه به مشکلات نشر کتاب براى جامعهٴ بهائى ايران و شمار اندک کتاب که هرسال تهيّه و منتشر مىشد، به روشنى پيداست که آهنگ بديع تأثيرى عظيم در ايجاد شوق مطالعه در بين دوستداران معارف داشت. از جهت ديگر، آهنگ بديع در طىّ سى سال انتشار، معارف امرى را مستقل از آنچه که در کلاسهاى درس مطالعه و تدريس مىشد، و يا از طريق مطالعهٴ کتابها، براى گروهى معدود، حاصل مىگشت، تعميم و گسترش بخشيد تنوع مندرجات آهنگ بديع سبب شد که هرکس به قدر وسع خود و مطابق ذوق خود به معارف بهائى دست پيدا کند و از اين چشمهٴ گوارا عطش خود را در کسب معارف تسکين بخشد. با افتتاح بخشى مخصوص نوجوانان، دامنهٴ نشر معارف امرى به وسيلهٴ آهنگ بديع توسعهٴ بيشتر يافت و خوانندگان و دوستداران بيشترى را به خود جلب نمود. از جهت سوم، تأثير آهنگ بديع را بايد در پديدآوردن و پرورش دادن جمع کثيرى، غالباً از جوانان، در فنون مطبوعاتى ملاحظه نمود. در طىّ سى سال چندصدتن از جوانان در هيأت تحريريهٴ آهنگ بديع (بعداً لجنهٴ آهنگ بديع) افتخار خدمت يافتند (٤) به همين تعداد، به امور فنى نشر مجلّه اشتغال داشتند. همهٴ اين افراد به يقين اکثريت قاطع شان تجربه و دانش مطبوعاتى نداشتند امّا در ضمن خدمت که با شور و شوق همراه بود، در همهٴ زمينههاى نشر مجلّه تجاربى پُربار کسب کردند. جمعى به مطالعه، نقد و ويراستارى مقالات مىپرداختند و در اين رشته ممارست کسب مىکردند. ممارستى که بعدها در ميادين خدمات مطبوعاتى امرى مفيد افتاد و ادامه يافت. عدّهاى در امور فنى و هنرى مجلّه بذل همت نمودند و در صفحهآرائى، به ذوق فطرى، صاحب نظر شدند کسب همهٴ اين تجارب و ممارستها سبب غناى جامعهٴ امر در فنّ و دانش مطبوعاتى شد و در ميادين خدمات مشابه در خارج امر ادامه يافته و مىيابد. جهت چهارم، و مهمّتر از همه، تأثير شديد نشر آهنگ بديع در ايجاد و تشجيذ ذوق تحقيق و نويسندگى و سرودن اشعار بود. نظرى بر دورههاى آهنگ بديع حکايت مىکند که از همان آغاز کار، در هر شماره، در کنار آثار و مقالات دانشمندان پرآوازهٴ امر، مانند حضرات فاضل مازندرانى، امينالله مصباح و اشراقخاورى و امثال ايشان، نوشتههاى جوانان پرشوق و مستعد نيز درج مىشد پيداست که وقتى نويسندهٴ جوانى مقالهٴ خود را در يک شمارهٴ آهنگ بديع به همراه مقالات نامداران امر مىديد چه شوق و شورى در دل و جانش پديد مىآمد و به قول يکى از همان نويسندگان جوان آن روز، و فرزانگان امروز، در ٰٰآسمان شوق و ذوقٰٰبه پرواز مىآمد. بسيارى از محققان و دانشمندان امر که بعدها به تأليف کتابهائى پرسود و پرمايه توفيق يافتند، کارهاى اوّليهشان در آهنگ بديع انتشار يافت و در حقيقت مجلّهٴ آهنگ بديع ميدان تمرين و کسب ممارست در تحقيق و تأليف بود. پس به جاست که اگر مجلّهٴ آهنگ بديع را نهالستان پرورش نويسندگان و محققان بدانيم. از سوى ديگر آهنگ بديع وسيلهاى بود که برخى از تأليفات امرى را قبل از آنکه به صورت کتاب، با تيراژى محدود، منتشر شود در سطح گستردهترى به طالبان معارف امرى مىرسانيد. فىالمثل قسمتهائى از کتاب محاضرات جناب اشراقخاورى، بخشهائى از کتاب زندگانى ابوالفضل گلپايگانى اثر جناب مهرابخانى و تمام کتاب خطابات قلم اعلی تأليف جناب محمّدعلی فيضى، قبل از چاپ در آهنگ بديع منتشر شده در زمينهٴشعروشاعرى نيز چنين بود. شعراى نامآورامروز، آثاراوّليّهٴ خودرا در آهنگ بديع منتشر نمودند و با انتشار هر اثرى، بيش از پيش به سرودن تشويق شدند. در زمينهٴ داستاننويسى و مصاحبه نيز، گرچه اين دو رشته در ادبيات امرى رشد بايستهاى نيافتهاست، قدمهاى اوّل در آهنگ بديع برداشته شد. همچنين نبايد از ياد برد که از طريق مجلّهٴ آهنگ بديع، دريچهاى به عالم شعر نو، که فصل مهمّى از ادبيات معاصر فارسى را تشکيل مىدهد، گشوده شد. درج بعضى از اشعار شاعران نوپرداز، مثل صداى پاى آب، اثر سهراب سپهرى، سبب تشويق شاعران جوان بهائى به طبع آزمائى در اين زمينه شد. اين نوآورى و نوجوئى در آن زمان مغتنم بود، گرچه به حدّ مطلوب نرسيدهاست. در همين طريق بايد به درج قسمتهائى از نوشتههاى نويسندهٴ شهير ايران، سيّدمحمّدعلی جمال زاده اشاره نمود که در پى آن، نويسنده نامهاى تشويقآميز به آهنگ بديع نوشت و ضمن پيشنهادى براى مجلّه(٥) بىنظرى و بلندنگرى خود را در مسائل و عقايد دينى ابراز نمود. سخن بسيار است و مجال و قدرت حافظه اندک، بايد با يکى از نويسندگان جوان آن روزگار و محقق و مؤلّف اين زمان همصدا شوم کهٰٰاميداست روزى دوباره (مجلّهٴ آهنگ بديع) با همان نام دلانگيز منتشر شود. ___________________________________________________ * با تقديم سپاس به جنابان دکتر محمّد افنان، روح الله مهرابخانى و دکتر شاپور راسخ براى پارهاى از اطّلاعات مندرج در اين مقاله.
توضيحات ١ _ براى اطّلاع از وجه تسميهٴ آهنگ بديع، به خاطرهاى از جناب عبدالحميد اشراق خاورى عليه رضوانالله، در بخش چند خاطره مراجعه فرمائيد. روايت ديگرى نيز در اين مورد شايع است امّا با توجّه به اين که نوشتهٴ جناب اشراقخاورى مطلبى است مصوب هيأت تحريريهٴ آهنگ بديع، به وثوق آن بايد اطمينان داشت. ٢ _ تاريخ انتشار اوّلين شمارهٴ آهنگ بديع شهرالشرف ١٠٣ بديع (٣١ دسامبر ١٩٤٤) است. با احتساب چهارسال تعطيل اضطرارى (سال پانزدهم، هيجدهم) انتشار آهنگ بديع ٣٥ سال دوام داشت. آخرين شمارهٴ مسلسل آن ٣٤٨ و مورخ شهرالجمال ١٣٧ بديع (ارديبهشت ١٣٥٩) است. ٣ _ آهنگ بديع فقط يک سال جنبهٴ محلی داشت و از سال دومٰطبق تصميم محفل مقدّس روحانى ملّى بهائيان ايرانٰٰبه آن جنبهٴ ملّى اعطا شد (شهرالسلطان ١٠٣ بديع). ر. ک. اعلان لجنهٴ جوانان بهائى طهران _ شمارهٴ اوّل سال دوم آهنگ بديع ص ١١. ٤ _ متأسّفانه نام و نشان اين خادمان گرانقدر، در شرايط فعلی در دسترس نيست. آنچه که نويسندگان مقالات از اسامى اعضاء هيأت تحريريه به دست دادهاند، سندى جز حافظهٴ نويسندگان مقالات ندارد و از اين رو احتمال نقص و کاهش در آن محتوم است. بجاست که از عزيزانى که در آهنگ بديع به هر نحوى خدمت کرده، امّا نام عزيزشان به قلم نيامده عذر بخواهيم. نام همهٴ خادمان در لوح محفوظ حقّ و جريدهٴ ايّام ثبت است. ٥ _ از جمله پيشنهاد ايشان اين بود که عنوان آهنگ بديع، که در آن زمان به خطّ تزيينى هندسى نوشته مىشد به خطّ زيباى نستعليق نوشته شود که شد. *** آهنگ بديع در يک نگاه: بيش از نيم قرن پيش (١٠٢ ب، ١٣٢٤ ش، ١٩٤٤ م) انتشار مجلهٴ آهنگ بديع آغاز شد و بعد از سى و پنجسال، آهنگ دلنواز و روحپرور آن بر اثر غوغاى معاندان ديگر به گوش نرسيد. اين مجلّهٴ فرهنگى و روحانى، در پايان دههٴ اوّل اجراى خود نيز، در ميان همهمهٴ کوردلان چندسالی از نوا و نغمه باز ايستادهبود (از نيمهٴ سال دهم تا پايان سال چهاردهم) امّا باز طنين روحبخشندهاش اوج گرفت، و باز هم خواهد گرفت. در طىّ سى و پنج سال، مجلهٴ آهنگ بديع به تقريب در ٣٥٠ شماره، ١٠٣٠٠ صفحه با بيش از ٤٠٠٠ الواح مبارکه (غالباً منتشر نشده) مقاله و مطلب به دست پيروان امر بديع، بنيانگزاران نظم نوين روحانى، مبنى بر عشق و ايثار و مدارا رسيد. از سال ٢١ انتشار، آهنگ بديع اقدام به نشر قسمتى مخصوص نوجوانان و جوانان کرد. در هر شماره، هشت صفحه با کاغذ رنگى، شامل مطالبى مناسب اين طبقه از خوانندگان نموده در طىّ ١٥ سال که اين بخش ادامه يافت، در ضمن مطالب گوناگونى، آثارى از نويسندگان و شاعران غيربهائى، به مقتضاى نياز نيز در اين بخش منتشر شد که از جمله، نقل بعضى آثار منتشرشدهٴ مرحوم سيّدمحمّدعلی جمال زاده و مرحوم سهراب سپهرى بود. آهنگ بديع در طىّ سى و پنج سال حيات خود، عاملی بود مؤثّر در ارتباط بين ياران الهى در هرجا که ساکن بودند در شهرها، در دهات، در ممالک دور و نزديک. در زمان انتشار آهنگ بديع، بسيارى از دهات دورافتادهٴ ايران، حتّى از ديدن روزنامه و مجله محروم بودند، امّا بهائيان همين دهات مجلّهٴ آهنگ بديع را دريافت مىکردند، با اشتياق مىخواندند، مطالب آنان را در محافل خود نقل و بحث مىکردند. تأثير ديگر آهنگ بديع، ايجاد و تقويت ذوق مطالعه و تحقيق در بين خوانندگان، مخصوصاً در طبقهٴ جوان بود. نگاهى به کثرت و تنوع مقالات منتشرشده و نويسندگان و تهيهکنندگان آن، حکايت از اين دارد که آهنگ بديع در ترغيب علماء نامدار، محقّقان پرسابقه در معارف امرى، شاعران پرآوازه و پرمايه، سرايندگان جوان و نوخاسته، تأثيرى انکارناپذير داشته، ممدّ نشر معارف و گسترش فرهنگ ايران و جامعهٴ امر الهى بوده است. پژوهشنامه، براى گراميداشت آهنگ بديع، و ارجنهادن به نويسندگان، محقّقان، شاعران و خدمتگزاران اين نشريهٴ فرهنگى، اين شماره را به آهنگ بديع اختصاص دادهاست. * ________________________________________________ پژوهشنامه از همکارى و مساعدت جناب دکتر محمّد افنان، سرکار خانم دکتر مهرى افنان، جناب حسن علائى و ديگر عزيزانى چون جناب صالح مولوىنژاد که در تهيّهٴ مطالب اين شماره ما را يارىکردهاند صميمانه سپاسگزار است. *** از ٰٰآهنگ بديعٰٰ بشنويم دکتر مهرى افنان مرورى به ده سال اوّل انتشار آهنگ بديع آهنگ بديعٰٰاوّلين نشريّهٴ مصوّر بهائى است که توسط لجنهٴ جوانان بهائى طهران و تحت توجّهات محفل مقدّس روحانى بهائيان آن سامان در ايران طبع شد. مجلّهاى است که صفحات آن نمودارى از عشق و شور جوانى، ايمان و فداکارى، ميل بترقّى و تعالی و کسب کمالات انسانى است. هرکس از پير و جوان خاطراتى از آن بر صفحهٴ دل و جانش دارد چه آنانکه در تهيّهاش رأساً و مستقيماً زحمت کشيدهاند، چه نفوسى که از خارج همکارى کردهاند، چه آنان که کمکهاى مالی کردهاند و بالاخره آنها که خوانندگان صميمى اين مجلّه بودهاند. چه بجااست که صفحات آنرا در ده سال اوّليّهٴ انتشارش با هم ورق زنيم و با مختصرى از تاريخچهٴ انتشار مطالب جالب، مقالات آموزنده و پرمغز، اشعار زيبا و يا نويسندگان باذوق علاقهمند و پرکار آن آشنا شويم باشد که شرط وفا را بجا آوردهباشيم تا جوانان ما بدانند که امر بهائى صفت وفا را مىستايد و از خدمتگزارانش که بىريا و بدون توقع پاداش، جان و مال و وقت و هنر خود را فدايش مىکنند به نيکى ياد مىکند. قدرشان را مىداند و زحماتشان را اجر مىنهد و وقع مىگذارد. اوّلين شمارهٴ مجلّهٴ آهنگ بديع در اوّل شهرالشّرف ١٠٢ بديع مطابق ٣١ دسامبر ١٩٤٤ ميلادى مطابق دىماه ١٣٢٤ شمسى منتشر شد. در سال اوّل، اين مجلّه جنبهٴ کلّى داشت يعنى نشريهٴ جوانان بهائى طهران بود. هريک ماه بهائى در حدود ٢٠ صفحه منتشر مىشد، تکشمارهٴ آن ١٠ ريال و ١٩ شمارهٴ آن براى يکسال به مبلغ ١٧٠ ريال بفروش مىرسيد. چاپ مجلّه بوسيلهٴ استنسيل و صحافى آن با دست و توزيع آن بوسيلهٴ افراد داوطلب فداکار انجام مىشد. ٰهدف غائى از انتشار اين نشريه ذکر نکات دقيقهٴ اخلاقى و تنظيم مطالب متنوّعهٴ علمى و تاريخى و اجتماعى و درج مسائل مربوط به نظم ادارى و نظريات وعمليّات لجنهٴ جوانان بهائى طهران و کميسيونهاى تابعهٴ آن و تشويق جوانان باذوق و دانشمند بهائى بنگاشتن مقالات سودمند و ايجاد حسّ مطالعه و ابتکار و تشويق بآموختن معلومات امرى و علمى و بيان چگونگى حيات بهائى بود. سال اوّل: مندرجات اوّلين شماره شامل لوح، سرمقاله، ادبيّات، شنيدنيها، مشهودات ما (گزارش مصوّر) راپورت لجنهٴ جوانان و چندمقاله مىباشد. سلسله مقالات دنبالهدار مانند مقالهٴ (تعالت هذهالقوّة القدسيّة الدّافعة) از مهندس عبّاس شهيدزاده و نهنگ آتشى از جناب عبدالحميد اشراقخاورى از همين شماره آغاز مىشود. خبر افتتاح مجمع جوانان بهائى طهران در تاريخ ٧/٥/١٣٢٤ و نيز راپورت لجنهٴ جوانان و تشکيلات آن و اسامى احتفالات و کمسيونهاى تابعهٴ لجنه در شمارههاى اوّليّهٴ اين سال درج شدهاست. خبر تشکيل اوّلين جلسهٴ انجمن ادبى جوانان بهائى طهران در شمارهٴ دوم سال اوّل باطّلاع همگان رسيدهاست. از شمارهٴ دوم قسمتى تحت عنوان براى کودکانٰٰو ٰٰآهنگ بديع و خوانندگانٰٰو مسابقهٴ شيرينترين خاطرهٴ تبليغى شما چيست؟ اضافه گرديده و بالاخره جدول کلمات متقاطع در شمارهٴ ٤ بآن منضمّ گشتهاست. بطورىکه ملاحظه مىشود قسمتهاى جديد و بديع که نتيجهٴ ذهنهاى مبتکر هيأت تحريريّه و همکاران آنان است مرتّباً به محتويات مجلّه افزوده مىگردد. از نظر شکل ظاهرى و استنسيل هم پيشرفت بسيار حاصل شدهاست. از شمارهٴ پنجم شروع بدرج تقويم آهنگ بديعٰٰمىگردد و در شمارهٴ ٦ قسمتى بنامٰسؤال و جوابٰٰجهت ازدياد معلومات خوانندگان و حلّ مسائل علمى، فلسفى، تاريخى، ادبى و استدلالی آغاز مىشود. بهمّت هيأت تحريريهٴ آهنگ بديع روز ششم فروردينماه سال ١٣٢٥ اوّلين جلسهٴ نمايش آهنگ بديعٰٰدر سالن احتفالات حظيرةالقدس منعقد مىگردد. هدف آن جلب توجّه حضّار بمقام نشريّات و مجلاّت امرى و لزوم کمک و استقبال احبّاى الهى بودهاست. برنامهٴ ارکستر و موسيقى و پس از آن نمايشنامهٴ راديوئى جانبازان زنجانٰٰبسيار مورد توجّه قرار مىگيرد و نمونهاى از ابتکارات جالب اين مجلّه و اقدامات جنبى آنست. کتابخانهٴ امرى محلّى طهران در روز ازّل شهرالمشيهٴ ١٠٣ بديع مطابق ١٧ شهريور ١٣٢٠ تأسيس و خبر آن در مجلّه درج گشتهاست. يکسال پس از تأسيس اين مجلّه، مقارن انتشار شمارهٴ ١٥، آهنگ بديع به مجلّهاى ملّى براى استفادهٴ عموم جوانان بهائى ايران تبديل گرديد و تحت اشراف محفل ملّى قرار گرفت ولی کماکان زير نظر محفل مقدّس روحانى طهران و توسّط هيأت تحريريهٴ مجله اداره مىگرديد و مقالات آن حسبالامر مطاع مبارک حضرت ولی مقدّس امرالله بتصويب لجنهٴ ملی نشريات امرى مىرسيد. تعداد شمارههاى مجله در سال اوّل ١٩ عدد و رويهمرفته ٤١٦ صفحه مىباشد ١٤٥ لوحهٴ مقاله و شعر و ٨٦ عدد عکس در پشت و روى جلد و متن آن بچاپ رسيدهاست (١). سال دوم: در اينسال که فىالحقيقه آهنگ بديع جنبهٴ ملّى پيدا کردهاست تغييرات محسوسى در آن بچشم مىخورد. در اوّل هر مجلّه پس از فهرست مندرجات يک صفحه تمام بدرج يکى از الواح و يا توقيعات مبارکه اختصاص دادهشدهاست. قسمتى تحت عنوانٰٰاخبارٰٰمربوط به احتفالات و تشکيلات و لجنات و مجمع جوانان در ايران و نيز اخبار خارج ايران آغاز شدهاست. خلاصه اقدامات و مجهودات لجنهٴ جوانان بهائى طهران هرسهماه يکبار درج مىگرديدهاست فىالحقيقه آهنگ بديع منعکسکنندهٴ اقدامات و خدمات امريهٴ جوانان بطور اخص و عموم ياران الهى بطور اعم ّبودهاست. براى نمونه خبر تشکيل دو جلسهٴ تحرّى حقيقت در طهران يکى با حضور ٥٠ نفر مبتدى و ٥٠ نفر بهائى و ديگرى ٤٠ نفر مبتدى و ٤٥ نفر بهائى را مىتوان نام برد و همچنين جشن پنجاهمين سال تأسيس محفل مقدّس روحانى بهائيان طهران در سال ١٠٤ بديع از اخبار جالب توجّه آنست. گزارش اوّلين جلسهٴ انجمن شور اماءالرّحمن که در فروردين سال ١٣٢٦ توسّط لجنهٴ ملّى ترقّى نسوان تشکيل شد ونيز گزارش اوّلين جلسهٴ دوکلاس تابستانه که در روز ٢٠ تيرماه ١٣٢٦ (١٠٤ بديع) در حظيرةالقدس ملّى با بيانات جنابان علوى، فروتن (ايادى امرالله)، عزيزالله سليمانى، هوشمند فتحاعظم، علی نخجوانى، ابوالقاسم فيضى (ايادى امرالله)، عزّاوى، شاپور راسخ(دکتر)، سروان شاهقلی و سرهنگ دکتربرافروخته براى در حدود ١٠٠ نفر از جوانان (صبح و عصر رويهمرفته) معارف امر را تدريس کردهاند. خبر تشکيل کنگرهٴ جهانى اسپرانتيستها يعنى اوّلين جلسهٴ کنگره پس از جنگ جهانى دوم در برن سوئيس که از ٢٦ ژوئيه تا دوم اوت تشکيل گشته در شمارهٴ ١٨ سال دوم درج شدهاست. اين خبر و اخبار مشابه بخوبى ارتباط مستمرّ هيأت تحريريّه را با ياران خارج از ايران و اخبار و وقوعات جاريه نشان مى دهد. ترجمههاى مختلفه از مقالات مفيدهٴ خارجى نيز در اين سال زينتبخش آهنگ بديع گرديدهاست. در سال دوم آهنگ بديع ١٩ شمارهٴ منتشرشده رويهمرفته ٣٨٨ صفحه شامل ١٨٩ لوح و مقاله و شعر و ٦٩ عدد عکس مىباشد. سال سوم: يکى از ابتکارات بسيار جالب مجلّه انتشار سلسله مقالات تحت عنوانٰتقويم آهنگ بديعٰٰاست منظور از اين قسمت جمعآورى و تأليف وقايع مهمّهٴ تاريخى بترتيب وقوع آن در فاصلهٴ هر نوزده روز از ايّام سال مىباشد و اوّلين نمونهٴ آن تحت عنوان نوروزهاى تاريخى در شمارهٴ اوّل سال سوم درج شدهاست که بسيار جالب و آموزنده است و از آن پس مرتّباً بدرج وقايع تاريخى تحت عناوين ماههاى بهائى، شهرالبهاء... شهرالعظمه، اقدام مىشود و شمارهٴ ١٩ با وقايع تاريخى دو ماه شهرالملک، شهرالعلا خاتمه مىيابد و تازه در اين شماره است که هويّت نويسندهٴ توانا و پرپشتکار آن که بر سبيل اعتذار مطالبى مرقوم داشتهاند برملا مىشود: خوانندگان عزيز، تقويم آهنگ بديع با اين شماره بآخر مىرسد. اگر فراموش نفرموده باشيد در آغاز کار که نمونهٴ اين تقويم در صفحات مجلّه مندرج گرديد از خوانندگان باوفاى آهنگ بديع تقاضا شد که جمعاً در تهيّهٴ مطالب آن موظفين ادارهٴ مجلّه را کمک فرمايند امّا مع الاسف اجراى اين امر که فىالحقيقه باستظهار جمع کثير خوانندگان مجلّه شروع گرديد بر عهدهٴ فرد ضعيفى نهاده شد و بديهى است کارى که بعهدهٴ يک نفس باشد خالی از نقص نخواهد بودٰٰ. و در ذيل اين مطلب امضاى جناب هوشمند فتحاعظم ديدهمىشود. مشابه اين فروتنى را در فرد فرد اعضاء هيأت تحريريّه مىتوان ملاحظه کرد. چه بسيار از شمارههاى مجلّه که اکثر مقالاتش صرفاً توسّط اعضاء هيأت تحريريّه برشتهٴ تحرير درآمدهاست بسيارى از سرمقاله ها که بدون نام و فقط باسم هيأت تحريريّه است و بالاتر از آن نام اعضاء هيأت و يا اعضاء لجنهٴ جوانان طهران و هيأت ادارى و همکارانش جز در يک يا دو مورد در تمام اين مدّت ده سال بچشم نمىخورد. هدفشان خدمت و پاداش زحمات شبانهروزيشان، احساس رضايت خاطر هيکل مبارک حضرت ولىّمقدّس امرالله و نيز جوانان و دوستان و خوانندگان مجلّه است وبس. در سال سوم مقالاتى تحت عنوان مهاجرت و مهاجرين بمناسبت تصادف با احيان نقشهٴ ٤٥ ماههٴ مهاجرت مرتباً درج گشته است. تشکيل انجمن شور اماءالّرحمن و نقشهٴ ٤ سالهٴ ترقّى نسوان در سال ١٠٥ بديع از اخبار مهمّ و جالب سال سوم آهنگ بديع است. اخبار امرى جوانان مصر و فعّاليتشان در دانشگاهها و غيره مرتباً در اين سال درج شدهاست. انتشار نشريهٴ لجنهٴ ملّى ترقّى نسوان در سال ١٠٥ بديع در شمارههاى ١٢ و ١٣ سال سوم باطّلاع احبّاى الهى رسيدهاست. و بالاخره خبر وصول ستونهاى مقام اعلی بارض اقدس که در تلگرام حضرت ولىّمقدّس امرالله مورخ دهم دسامبر ١٩٤٨ بافتخار محفل مقدّس ملّى ايران مخابره شده در ضمن مقالهاى کامل و جامع بقلم جناب مهندسجهانگير هدايتى درج شده و مژدهٴ شروع قريبالوقوع ساختمان ايوان حول مرقد مقدّس را در بر دارد. فىالحقيقه شمارهٴ ١٧ در سال سوم را مىتوانٰٰشمارهٴ مخصوص مقام اعلیٰٰدانست. تعداد شمارههاى مجلّه در سال سوم ١٩ عدد و رويهمرفته ٤٦٤ صفحه مىباشد. ٢١٢ عدد الواح و اشعار و مقالات و ٨٥ عدد عکس در آن بچاپ رسيدهاست. سال چهارم: معرفى کتاب که در سال دوم آغاز شده ولی مرتباً دنبال نشدهبود از سال چهارم با نظم و ترتيب خاصّى ادامه مىيابد و بر ارزش مجلّه مىافزايد. عکسها و طرحهاى پشت جلد جالبى بچشم مىخورد. فى المثل طرح علامت سازمان ملل متّحد است که از بين يکصدهزار طرح شرکت کننده در مسابقه توسّط سازمان ملل انتخاب شدهاست و شامل پرچمهاى تمام ملل عضو سازمان بوده که آنها را ببرگهاى يک نهال تازه مطابق بيان مبارک حضرت بهاءالله که مىفرمايند: ٰٰ"همه بار يکداريد و برگ يک شاخسارٰ" تشبيه نموده است. اعلان انتشارٰنشريهٴ ارض خا،ٰهرماه شمسى يکبار و نيز انتشار سالنامهٴ ملّى جوانان بهائى ايرانٰٰاز مطالب درخور توجّه سال چهارم است. مطلبى که تحت عنوان معرفى يک کتابٰٰدر مورد اين نشريهٴ جديد (سالنامه) در شمارهٴ ١٢ سال چهارم آمدهاست شايان توجّه است: دو منظور اصلی و هدف اساسى آن بيان نحوهٴ اقدامات و فعّاليّتهاى جوانان بهائى ايران و معرّفى مشروعات و تأسيسات عديدهٴ ايشان است و ضمناً ترقّى سطح معلومات جوانان را نيز در مرحلهٴ ثانى مى توان هدف ديگرى براى اين مشروع جديد دانست...ٰٰ سال چهارم از نظر تعداد مقالات و مطالب يکى از غنىترين سالهاى ده سال اوّل انتشار اين مجلّه است. در اين سال نيز ١٩ شمارهٴ مجلّه بطبع رسيدهاست که رويهمرفته ٤٢٦ صفحه و شامل ٢٠٣ لوح و مقاله و شعر و ٦٣ عدد عکس مىباشد. سال پنجم: انتشار آهنگ بديع مصادف با ختم نقشهٴ ٤٥ ماههٴ احبّاء ايران است وترجمهٴ تلکراف مبارک موّرخ ٢٨ اپريل سنهٴ ١٩٥٠ در جواب عريضهٴ تلگرافى هفدهمين انجمن شور روحانى ملّى بهائيان ايران در آغاز شمارهٴ اوّل اين سال درج شدهاست. در قسمت ٰٰآهنگ بديع و خوانندگانٰٰهميشه توضيحات مفيده در مورد نويسندگان مقالات و سرايندگان اشعار و خصوصاً گاهگاه قطعاتى از اشعار و مقالاتى که بعلل مختلفه امکان چاپ کامل آنها نبودهاست بچشم مىخورد و از خدمات افراد تقدير مىشود فىالمثل در شمارهٴ چهارم سال پنجم از زحمات متواليه ومساعى جميلهٴ امةالله محبوبهخانم پارساخو که در تايپ اوراق آهنگ بديع کمال دقّت و مراقبت و حسن سليقه را معمول داشته و مىدارند تقدير بعمل آمدهاست. در اين سال مجلّهٴ آهنگ بديع جوانان را تشويق به ارسال سؤالات خود نمودهاست و از دانشمندان امر تقاضا مىنموده که جواب آنان را مرقوم دارند. مقالهٴٰٰ"بل هو قرآن مجيد فى لوح محفوظٰ"ٰاز جناب فاضل مازندرانى از اين جمله است. قسمت عمدهٴ مقالات سال پنجم را مطالب تاريخى تشکيل مىدهد. سال پنجم آهنگ بديع شامل ١٩ شماره مرکب از ٤٢٦ صفحه و ١٧٩ لوح و مقاله و شعر و ٦٠ عکس مىباشد. سال ششم: در اين سال ترجمههاى بسيار مفيدى مانند ترجمهٴ ٰٰنامه از حرم مبارکٰٰو يا سلسله مقالاتآلام متزايدهٴ يک محفل روحانى، نمايشنامه بقلم حرم مبارک ترجمهٴ آقاى هوشمند فتحاعظم بچشم مىخورد ولی مقالات تاريخى نسبتاً کمتر است. تعداد مجلاّت آهنگ بديع ١٩ شماره، صفحات آن ٣٤٦، تعداد الواح و مقالات و اشعار ١٤١ و تعداد عکسها ٤٦ مىباشد. سال هفتم: در شمارهٴ چهارم سال هفتم مقارن با شهرالّرحمهٴ ١٠٩ بديع نظر باهميّت و عظمت جشنهاى صدسالهٴ سنهٴ تسع مقالهاى تحت عنوان ٰٰکنفرانسهاى چهارگانهٰٰدرج شدهاست تاريخ انعقاد کنفرانسها و ترجمهٴ تلگرافهاى مبارک حضرت ولىّمقدّس امرالله در مورد اين کنفرانسها بيان گرديدهاست. اسامى اوّلين گروه منتخبهٴ ايادى امرالله که در تلگراف منيع موّرخ ٢٤ دسامبر سنهٴ ١٩٥١ مذکور است، در ضمن اين مقاله درج گشتهاست. ابتداى اين جشنهاى روحانى اکتبر سال ١٩٥٢ يعنى مهرماه ١٣٣١ بوده و تا اکتبر سال ١٩٥٣ يعنى مهرماه ١٣٣٢ شمسى ادامه داشتهاست. ١٢ نفر از حضرات ايادى امرالله بالنّيابه از هيکل مبارک حضرت ولىّ امرالله در اين مؤتمرها شرکت نمودهاند. آقاى عنايتالله صادقيان که در سالهاى قبل هم با تهيّهٴ قسمتهائى مانند معرفى کتاب، آهنگ بديع را يارى مىنمودند در سال هفتم بدرج مرتب مصاحبههاى جالب فىالجمله مصاحبه با نمايندگان هفتمين انجمن شور ملی جوانان، مصاحبه با ايادى امرالله جناب ذکرالله خادم و مصاحبه با دو مهاجر جوان و ... غيره اقدام نمودهاند که تنوع بيشترى بمجلّه بخشيدهاست. رويهمرفته درج مقالات تاريخى، ترجمهٴ احوال، ترجمههاى متنوع و معرفى کتب و مصاحبههاى مختلفه از اقدامات جالب در طى سال هفتم بودهاست. تعداد صفحات مجلّه در اين سال فقط ١٨٢ و مجلّدات آن محدود به ٩ جلد بودهاست و ٨٦ لوح و مقاله و شعر و ٣٩ عکس را رويهمرفته شامل بودهاست. سال هشتم: هشتمين سال انتشار آهنگ بديع مقارن با آغاز جهاد جهانى روحانى است (١١٠ بديع) و بداشتن ٥ شمارهٴ مخصوص مخصّص و ممتاز است. چهار شمارهٴ آن اختصاص بکنفرانسهاى چهارگانهٴ بينالقارات کامپالا، آفريقا(شمارهٴ دوم و سوم) ويلمت، ممالک متّحدهٴ آمريکا(شمارههاى ٧ و ٨) استکهلم، سوئد(شمارههاى ٩ و ١٠) و نيودهلی، هندوستان (شمارههاى ١٢ و ١٣) دارد و يک شمارهٴ مخصوص بمناسبت اختتام بناى مقام مقدّس اعلیٰٰ (شمارههاى ١٧ و ١٨) تهيّه شدهاست. تلگرافهاى مبارک، شرح کنفرانسها، عکسهاى ديدنى، وقايع برجستهٴ تاريخى مربوط بهقارههاى مربوطه، اشعار شعراى بهائى باين مناسبت، مقالات متعدده از شرکتکنندگان در اين کنفرانسها و بيان احساسات روحانى آنان، اين شمارهها را بسيار خواندنى نموده و بصورت منبعى از اطّلاعات تاريخى در مورد اين وقايع مهمّهٴ امرالله درآوردهاست. شمارهٴ مخصوص مقام اعلی نيز چنانکه اشاره رفت بسيار قابل توجّه است. صدر آن بلوح مبارک کرمل مزيّن شده و مقالات متعدّدهٴ تاريخى و فنّى بسيار جالب، اشعار امرى و عکسهاى متعدّد از زواياى مختلفهٴ مقام اعلی و بناى تکميلشدهٴ آن زينتبخش صفحات اين شماره است. همچنين عکسهاى نفوس مبارکهاى که ابواب مقام اعلی بنام آنان تسميه شده بر جلوه و جلاى اين شماره افزودهاست. در خبر مربوط به جلسهٴ افتتاحيهٴ سال تشکيلاتى ١١٠ _ ١٠٩ بديع نمايندهٴ هيأت تحريريهٴ آهنگ بديع باطّلاع احبّاى الهى رسانيدهاند که آهنگ بديع مفتخر است که در سال گذشته بکسب رضاى مولاى توانا که بوسيلهٴ جناب دکتر حکيم ابلاغ شده موفّق گشته و فىالحقيقه پاداش زحمات تمام نفوسى که در راه انتشار اين مجلّه تلاش نمودهاند دادهشدهاست. در شمارهٴ هشتم عکس اعضاء هيأت تحريريه و هيأت ادارى مجلّه براى اوّلين بار چاپ شده ولی اسامى آنان مذکور نگشتهاست و نکتهٴ قابل توجّه اينست که اکثر مقالات اين سال توسّط اعضاء هيأت تحريريّه تهيّه شده و اين بار سنگين و مسؤوليت عظيم را بخوبى متحمّل شدهاند و هرچند از همکارى ساير نويسندگان نيز برخوردار بودهاند ولی اين کمک در حدّ نهائى خود نبودهاست. سال هشتم نيز موفّق بطبع ١٩ شمارهٴ مجلّه گشتهاست٠ تعداد صفحات مجموعاً ٣٩٦، تعداد الواح و مقالات و اشعار ١٧٨ و تعداد عکسها ١٣٣ عدد مىباشد. سال نهم: سال ١١١ بديع در حيات جامعهٴ نسوان بهائى ايران يکى از مهمّترين سالها محسوب مىگردد زيرا آنان به مهمّترين حقّ تشکيلاتى و ادارى خود نائل گرديدند. اين مسأله با درج قسمتى از توقيع منيع مبارک نوروز ١١١ در شمارهٴ سوم سال نهم در طىّ مقالهاى با عنوانٰٰشجيعتر، جسورتر، منقطعترٰ، بقلم جناب ع. صادقيان چنين آمدهاست: "مولاى توانا در توقيع منيع مزبور در اين باره چنين مىفرمايد...بشارت کبرى که در خاتمهٴ اين اوراق اين عبد آستان بياران و ستمديدگان ايران و بالاخصّ جمهور اماءالرّحمن در آن سامان که در خدمات امريّه ليلاً و نهاراً ساعى و جاهدند مىدهد آنکه در اين عيد رضوان که مسکالختام سنهٴ اولاى جهاد کبير اکبر است و افتتاح نخستين سنهٴ عقد ثانى دومين قرن بهائى است و در سنوات آتيه جمهور مؤمنات از سنّ بيست ويک ببالا کاملاً حقّ مشارکت با رجال را در عضويّت محافل روحانيّهٴ محلّى و ملّى خواهند داشت...". عريضهٴ تلگرافى لجنهٴ ملّى ترقّى نسوان در قبال اين اظهار عنايت بشرح ذيل مخابره گرديد: ٰٰلجنهٴ ملی ترقّى نسوان بنيابت از اماءالرّحمن کشور مقدّس ايران مراتب شکرانهٴ خالصانهٴ خود را از شمول الطاف و عنايات لانهايهٴ آن مولاى شفوق و حنون و تصويب حقّ مشارکت نسوان بهائى با رجال در محافل محلّى و ملّى بخاکپاى مبارک تقديم و عاجزانه رجا دارد قدرت و لياقت انجام وظائف خطيرهاىکه در دورهٴ نقشهٴ دهساله بعهده دارند بطريقى که مرضى رضاى مبارک باشد عنايت فرمايند. منشى بهيهٴ نادرىٰٰ. و جواب صادره از ساحت مولاى مهربان بدين مضمون واصل گشت: ٰٰ"براى موفقّيت اماءالّرحمن ايران در ايفاى وظائف خطيره اى که در پيش است دعا مىکنم." امضاء مبارک شوقىٰٰ. سال نهم داراى ١٢ شمارهٴ ٢٨٨ صفحه لوح و مقاله و شعر و ٤٨ عکس مىباشد. سال دهم: در شمارهٴ اوّل سال دهم ١١٢ بديع که در حقيقت شمارهاى مخصوص است و آهنگ بديع آغاز دهمين سال خود را جشن گرفت مقالهاى جامع و کامل تحت عنوان معرّفى کتابٰٰدرج شده که نويسندهٴ آن آقاى عنايتالله صادقيان (ع. صادقيان) بمعرّفى مجلدات نُهگانهٴ (٩ ساله) آهنگ بديع پرداخته و بشرح عناوين مقالات و اسامى نويسندگان آنها و اسامى شعرا و مترجمين و ساير مطالب مندرجه پرداختهاند که بسيار مورد استفاده است و نگارنده در مورد نوشتن اين مقاله بکرّات بآن مراجعه نمودهام. شمارههاى دوم و سوم سال دهم به ٰٰشمارهٴ مخصوص نسوانٰٰاختصاص يافته و پشت جلد آن نيز مزيّن بعکس اعضاء محفل مقدّس روحانى بهائيان طهران در سنهٴ ١١١ بديع مىباشد و مسألهٴ شايان توجّه عضويت دو خانم محترمه سرکار خانم روحانگيز فتحاعظم و سرکار خانم بهيّهٴ نادرى در اين محفل مقدّس است که متعاقب صدور اجازهٴ عضويّت اماءالرّحمن در محافل روحانيّه باين افتخار نائل شدهاند. شرح حال اين دو امهٴ موقنهٴ فعّاله در همين شمارهٴ مخصوص تحت عنوانٰٰ"براى اوّلين بار"ٰٰدرج شدهاست. پيام حضرت حرم امةالبهاء ايادى امرالله روحيّهخانم بانگليسى و ترجمهٴ آن خطاب بنسوان بهائى ايران زينتبخش اين شماره است. مقالات ٰٰ"سد منيع مرتفع شد"ٰٰاز جناب احمد يزدانىٰٰ"بال دوم"ٰٰاز جناب مظفّر يوسفيان، شعر جناب مصباح بهمين مناسبت و مقال ترقّى نسوانٰٰاز جناب حشمتالله وحدت و از حضيض ذلّت تا اوج عزّتٰٰاز خانم باهرهٴ ژوبين، شرح حال ايادى امرالله از جامعهٴ ٰٰنسوانٰٰو بالاخرهٰمفاخر رجال غربٰٰاز خانم باهرهٴ ژوبين قسمتى از محتويات جالب اين شمارهٴ مخصوص را تشکيل مىدهد. اين شماره به منتخباتى از آثار مبارکهٴ حضرت عبدالبهاء راجع به اماءالرّحمن مزيّن گرديدهاست. اين شماره بظاهر آخرين شمارهاى است که در سال دهم ١١٢ بديع بطبع رسيدهاست و متأسّفانه در اوائل همان سال انتشار آهنگ بديع مانند ساير مشروعات و مؤسّسات امريهٴ ايران در محاق تعوق و تعطيل افتاد و اين تعطيل مدّت پنج سال بطول انجاميد و پس از آن در سال ١١٧ بديع فعّاليّت آهنگ بديع مجدداً آغاز شد. مجلّدات اين مجلّه از سال ١١٧ بديع به بعد جز معدودى از آنها در اختيار نگارنده نيست آخرين شمارهاى که در دسترس مىباشد در سال ١٣٣ بديع (سال ٣١ آهنگ بديع) انتشار يافتهاست. لذا بررسى جامع و کامل آنها امکانپذير نيست. بايد اقرار کرد که بسيارى از نويسندگان بنام جامعهٴ بهائى که عدّهاى از آنان در وقايع اخير جام شهادت نوشيدند و عدّهاى نيز در حال حاضر در سراسر جهان پراکندهاند از سالهاى ١١٧ بديع به بعد شروع بههمکارى با اين مجلّهٴ وزين نمودهاند که نام آنها و عناوين مقالاتشان بالطبع در اين بررسى مذکور نيست و اين مهّم بايد بآينده موکول شود. اسامى اعضاء اوّلين هيأت تحريريهٴ آهنگ بديع براى اوّلين بار در شمارهٴ مخصوص (سال اوّل از سال دهم) در ضمن مقالهاى بقلم جناب ابراهيم منصورى تحت عنوانٰٰيادى از نه سالٰٰپيش مذکور گشتهاست که عبارت بودند از جناب عزتالله زهرائى، جناب شاپور راسخ (دکتر)، جناب سيروس توفيق، جناب حشمتالله مؤيد (دکتر). همچنين لجنهٴ جوانان اقدام به تأسيس هيأت ديگرى جهت تکثير وتوزيع نشريات لجنهٴ جوانان نمود که بنام کميسيون نشر نفحات ناميده شد که عدّهاى از جوانان فعّال و کاردان بهائى در آن عضويت داشتهاند که اسامى آنان از اينقرار بود. جناب احسانالله زهرائى، جناب صفّار، جناب بقائى، جناب منشادى، جناب شهاب زهرائى، جناب رحمتالله اشرف، جناب داريوش آذرى، خانم صمديّهٴ موسىزاده و خانم عفت اشرف (مهاجر). در اوائل کار لازم بود که قبل از انتشار هرمجلّه نمونهاى با دست تهيّه گردد تا شماره هاى ديگر از روى آن تکثير شود. جناب عزتالله زهرائى که اکثر اوقات خود را صرف تنظيم مطالب و ترجمهٴ مواضيع مفيده جهت آهنگ بديع مىکردند اين وظيفهٴ مهّم را نيز بعهده داشتند. انتخاب نام اين مجلّه بر حسب تصادف از يکى از مناجاتهاى حضرت عبدالبهاء که در يکى از جلسات پس از شور و مشورتى که در بارهٴ نام اين مجلّه بعمل آمده و هنوز نتيجهٴ قاطعى بدست نيامدهبود انجام گرفت در مناجات مزبور چنين مىفرمايند "... آهنگ بديع ملکوتت ذرات کائنات را بحرکت آوردهاست...ٰ"ٰ. مقالات و مطالب متسلسل در آهنگ بديع مجلّهٴ آهنگ بديع که در هر شماره مطالب و مقالات و اشعار متنوع را شامل مىشد، به نشر مقالات و تحقيقاتى نيز مىپرداخت که گاه در چندين شماره تسلسل مىيافت. مجموع اين مقالات متسلسل، گنجينهٴ گرانبهائى از معارف امرى محسوب است که اکثر آنها محقّقات آينده را به کار خواهد آمد. موضوعهاى مقالات متسلسل بسيار متنوّع و همهٴ شاخههاى معارف امرى (و گاه هنرى علمى و اجتماعى) از قبيل گلگشت در آثار حضرت عبدالبهاء، حضرت بهاءالله، استدلال، ترجمهٴ احوال قدماء نظم ادارى، هنر، معارف اسلامى و غيرهم را در بر مىگيرد. (چنانکه در جدول ذيل ملاحظه مىشود): سال اوّل:ٰ نهنگ آتشى، ااز شمارهٴ ١ تا ١٨ بقلم اشراق خاورى جامعهٴ جوان بهائى، از شمارهٴ ١ تا ٤ بقلم عباسقلی شاهقلی ٰنفحات مشکبارٰ،ٰاز شمارهٴ ١ تا ٥ بقلم اشراق خاورى سال دوم:ٰٰ ابوالفضائل،چهار شماره بقلم روحالله مهرابخانى سال سوم: ٰ ٰتقويم آهنگ بديع، نوزده شماره از هوشمند فتحاعظم ٰٰ"نفحات طيّبهٴ مکاتيب"، چهار شماره از هوشمند فتحاعظم (ترجمه) سال چهارم ٰٰ قائم آل محمّد،ٰٰچهار شماره از روحالله مهرابخانى ٰٰشقايق حقائقٰ،ٰسه شماره بقلم اشراق خاورى ٰٰهنر و مکاتب آنٰ، دو شماره از شاپور راسخ. ٰٰبهشت و دوزخٰ،ٰدو شماره از روحالله مهرابخانى ٰٰملک ايران و ملکوت يزدانٰ، دو شماره از روحالله مهرابخانى ٰٰواقعهٴ عظيمٰ، دو شماره از دکتر حبيب مؤيد ٰٰامر بهائى در آمريک، دو شماره بقلم عبدالله مصباح ٰٰبه سوى آيندهٴ طلائىٰ، دو شماره از ابراهيم مولوى ٰٰشرح حال نبيل زادهٰ، دو شماره از سهيل سمندرى ٰٰرفتار و گفتار حضرت عبدالبهاء،ٰ سه شمارهٰ نوشتهٴ ليدى بلامفيلد ترحمهٴ روحالله مهرابخانى سال پنجم:ٰٰ شرح حال سراجالحکماء،دو شماره از بديعالله آگاه آبادهاى ٰارمغان بهائيّت، براى اطفالٰ دو شماره، خسرو مهندسى (ترجمه) ٰاثرات مهاجرت، دو شماره از عنايتالله صادقيان ٰٰايادى امراللهٰ،ٰسه شماره بقلم شاپور راسخ ٰٰشقايق حقايقٰٰهشت شماره بقلم اشراق خاورى ٰٰ"مژده به انسانيّتٰ"،ٰچهار شماره از ابراهيم مولوى "صلح عمومى بوسيلهٴ نظم عمومى،ٰ پنج شمارهٰنوشتهٴ پرفسورهانس پلطر ترجمهٴ امين احمدزاده "جلوهٴ امر الهى"،ٰٰدو شماره از بهيهٴ نادرى "بل هو قرآن مجيد"،ٰٰدو شماره بقلم فاضل مازندرانى "ابوالفضائل و زبان پارسى"ٰ،ٰ دو شماره از روحالله مهرابخانى "شرح حال شيخالّرئيس"، شش شماره از اشراق خاورى. سال ششم: ٰٰوحدت عالم انسانى،ٰٰپنج شماره از داريوش گبرئيل ٰٰفارسى و عربىٰ،ٰسه شماره از روحالله مهرابخانى ٰٰخطابات قلم اعلیٰ،ٰهفت شماره از محمّدعلی فيضى ٰٰهنر و اجتماع از نظر ديانت بهائىٰ،ٰ دو شماره از کيومرث ايزدى ٰٰوحدت اديانٰ، (از کتاب عالم بهائى) دو شماره ترجمهٴ رحمتالله برهانى ٰٰآلام متزايدهٴ يک محفل روحانىٰٰ، نوشتهٴ امةالبهاء روحيهخانم، چهارشماره ترجمهٴ هوشمند فتحاعظم ٰٰدکتر يونس افروختهٰ،ٰشش شماره از فرزانهٴ افروخته. سال هفتم: ٰٰتربيت عاطفهٰ،ٰدو شماره از محترم نکوبين ٰٰديانت عصر جديد، نوشتهٴ جان هرمان راندل دو شماره ترجمهٴ مظفر يوسفيان ٰٰداستان آدم و حوّاٰ،ٰسه شماره از روحالله مهرابخانى ٰٰجناب ميرزاعلیاکبر رفسنجانىٰٰ، دو شماره از محمّد هدائى ٰٰشرح حال جناب سمندر قزوينىٰٰ، چهار شماره از اشراق خاورى ٰٰ "عمان جيوهاى،ٰٰدو شماره از رستم اهورائيان سال نهم: ٰٰشرح حال جناب ملاّرضاشهريارٰ،ٰ دو شماره از حشمتالله شهريارى ٰٰشرح حال عمو علی عسکرکاشانىٰ،ٰ دو شماره از سيّدحسن هاشمىزاده متوجّه ٰٰاثبات الوهيتٰٰ،شش شماره بقلم صادق زاده ٰٰشرح حال جناب وحيد کشفىٰٰ(لسان حضور)، سه شماره از عنايتالله صادقيان. ٰآل ندّافٰٰ، دو شماره از حشمتالله آل ندّاف __________________________ * آهنگ بديع از شمارهٴ چهارم سال دهم تا پايان سال چهاردهم حيات خود، بهعلّت تضييقات منتشر نشد. سال پانزدهم خداشناسى در ادوار بشرٰ،ٰ چهار شماره از روحالله مهرابخانى وحدت عالم انسانىٰٰ، چهار شماره از محمود مجذوب ٰٰخاطرات سفر شمال اروپاٰ،ٰسه شماره از روحالله مهرابخانى ٰٰپنج سالی که گذشت،ٰٰچهار شماره از فريدون وهمن ٰٰپرفسور آگوست فورلٰ، ٰدو شماره از عزّتالله ذبيح ٰٰآفتاب سياه،ٰٰدو شماره ترجمهٴ فريدون وهمن سال شانزدهم: ٰٰعلم و دينٰ،ٰ سه شماره از باهر فرقانى ٰٰغذاى روحٰ،ٰسه شماره از عنايتالله صادقيان. ٰٰاتمٰ،ٰسه شماره از ميرزاآقامهانيان ٰٰتاريخچهٴ ديانت بودا،ٰٰ سه شماره از مهرى افنان سال هفدهم: ٰٰوحدت عالم انسانى در عصر صنعتٰ،ٰ دو شماره از سيروس علائى ٰٰملکهٴ رومانيا،ٰٰنوشتهٴ جرج تاونزند دو شماره ترجمهٴ هدايتالله سهراب ٰٰپنجاه سال قبلٰ، دو شماره از دکتر جليل محمودى ٰٰخاطراتىازحضرتعبدالبهاء،ٰنوشتهٴاستانوودکاباقتباسوترجمهٴٰمحمود مجذوبٰ سال هجدهم ٰٰداستان زبور، ٰدو شماره از الهام ٰٰروانشناسى در خدمت تبليغ،ٰٰ دو شماره از هوشيدر مطلق ٰٰانديشهٴ اقتصادى در ديانت بهائىٰ،ٰ دو شماره از عبّاس کاشف ٰبشارات و اشارات بودا،ٰٰدو شماره از سرهنگ آوارگان ٰٰزيارتکوى محبوب، نوشتهٴ خانم مى ماکسول سه شماره ترجمهٴ عزّتالله جزائرى ٰٰشرححال ايادىامرالله،ٰ(ششنفرازحضرتايادى)شششمارهترجمهٴعزّتالله جزائرى سال نوزدهم ٰٰوحدت لسان و خطٰٰ، چهار شماره از محمود مجذوب ٰٰاستاد اسماعيل عبوديتٰٰ، دو شماره از ابوالقاسم فيضى ايادى امرالله ٰٰنمونههائى از آثار ابدى بهائىٰ،ٰدو شماره از محمّد علی فيضى ٰٰبشاراتکتب مقدّسهٰ،ٰنوشتهٴ ويليام سيرز ايادى امراللهٰ پنج شماره ترجمهٴ عنايتالله سپهر خاطرات ايّام تشرّفٰٰ، دو شماره از اسفنديار قباد سال بيستم: ٰٰدين بايد سبب الفت و محبّت باشد،ٰٰ دو شماره از محمود مجذوب ٰٰالساندرو بوزانىٰٰ، دو شماره از حشمت مؤيّد. ٰٰکتاب مفاوضاتٰ،ٰدو شماره از منوچهر شعاعى ٰٰايادى امراللهٰٰ، سه شماره سال بيست و يکم: ٰٰتحرى حقيقتٰ، سه شماره از محمود مجذوب ٰٰلسان قدرتٰ، نوشتهٴ Everice Brawn دو شماره ترجمهٴ سعيد نحوى ٰٰسفرى به جزائر شمالیٰ، دو شماره از روحانگيز يگانه سال بيست و چهارم ٰٰخراسانٰ،ٰدو شماره از صالح مولوى نژاد ٰٰمقاله در اصالت عقلٰ،ٰدو شماره از مهندس آوارگان سال بيست هفتم ٰٰجناب ابن اصدقٰ،ٰ سه شماره از شاپور راسخ ٰٰراز فرعون گمشدهٰ، دو شماره (ترجمه) سال سىام به مناسبت سىامين سال انتشار آهنگ بديع، دو شماره ٰٰصلح جهانى در ظلّ تعاليم بهائىٰ،ٰدو شماره از محمود مجذوب ٰٰتاريخ پيدايش و پيشرفت امرالله در هندوستانٰ،ٰنوشتهٴ ويليام کارلينگتون دو شماره ترجمهٴ ناهيد افشار ٰٰاز مشتى ترابٰ،ٰنوشتهٴ فيليپ کريستن سن دو شماره ترجمهٴ عزيز اصغرزاده سال سىويکم : "نعيم شاعر زمان ما"، سه شماره از ناصر ثابت "متمّمات امّ الکتاب"، دو شماره از وحيد رأفتى سال سىودوم: "متمّمات امّالکتاب"، چهار شماره از وحيد رأفتى *** نقش آهنگ بديع در تربيت روحانى و تزييد معلومات جوانان بهائى و سير تکاملی آن دکتر مهرى افنان نظرى اجمالی، بمندرجات ده سال اوّل انتشار اين مجلّه نشان مىدهد که هرچند هدف غائى آن همچنانکه قبلاً نيز اشاره رفت از ابتدا مشخّص و معلوم بوده ولی بنظر مىرسد که براى هريک از مطالب مختلف، روش و طرز کار مشخّصى معيّن شدهباشد، فىالمثل مقالات تاريخى از نقطهٴ معيّنى از تاريخ امر شروع و بهمحل ّمشخّصى ختم گردد و يا مسائل مربوط به نظم ادارى از سادهترين مطالب شروع شود و بشرح و بسط آن اقدام گردد ولی آنچه درخور اهميّت است آنکه آهنگ بديع بتدريج داراى طرح مشخّصى گرديد و يا بعبارة اخرى قالب کار معلوم و معيّن شد بطورى که مىتوان مطالب مندرجه در آن را با عناوين ذيل طبقهبندى کرد: ١ _ الواح: خوانندگان مجلّه در طىّ ماهها و سالها با الواح و آثار متعدّده از جمال اقدس ابهى و حضرت عبدالبهاء و حضرت ولىّمقدّس امرالله آشنا شدند و از سال دوم به بعد مرتّباً صفحهٴ اوّل بعد از فهرست مندرجات بدرج يک لوح مبارک اختصاص داده شد. ٢ _ مقالات و سرمقالات : از مهمّترين موفقّيتهاى آهنگ بديع آشناکردن جوانان از طرفى بمسائل امرى و از طرف ديگر تعميق معلومات آنان در زمينههاى مختلفهٴ تاريخى، نظم ادارى، اخلاق و حيات بهائى، استدلال و مطالب تربيتى... مىباشد. براى مثال در قسمت مقالات تربيتى و اخلاقى مى توان ٰٰپيام بمادرانٰٰ(سال يک شمارهٴ ١) ٰٰلزوم توافق بين پدر و مادرٰٰ(سال ٤ شمارهٴ ٣) ٰاتلوا آياتالله فى کلّ صباح و مساءٍٰٰ(سال ٤ شمارهٴ ٥) را از ايادى امرالله جناب فروتن نام برد. مقالات ٰٰحاسب نفسک من قبل ان تحاسبٰٰ (سال ١ ش ٧) و ٰٰنفس امّارهٰٰ (سال ٦ ش ١٢ و ١٣) و ٰٰلايعترض احد علی احدٰ، (سال ٦ ش ١٨) و ٰٰاهميت تشويقٰٰ(سال ٩ ش ١) را از جناب روحى ارباب و مقالهٴ ٰٰبشر و دعاٰٰاز خانم باهرهٴ ژوبين و مقالهٴ ٰٰمطالعهٰٰ(سال ٥ ش ١٤) از آقاى صادق مهربان را نامبرد. براى نمونه قسمت کوتاهى از مقالهٴ ٰٰاهميت تشويقٰٰبقلم جناب روحى ارباب بنظرتان مىرسد: ٰبراىٰما که در ظلّ امر الهى مستظليم الحمدلله از خزائن قلم ابهى آنچه اسباب فلاح و نجاح است ارزانى داشتهاند. اگر قدمى بوسيلهٴ هر فردى از افراد در راه خدمت و آسايش اهل عالم برداشته شده اجرش را شارع مقدّس و مبين و شارح و ولىّ امر نازنينش منظور داشته و در کتاب الهى مذکور شدهاست. الواح مبارکه و مکاتيب و توقيعات متعدّده مشحون به تشويق فرد فرد احبّاست. ما که پروردهٴ يد عنايت الهيه هستيم و مرزوق از خوان نعمت او و مأمور باطاعت و انقياد از سجاياى حسنهٴ مرضيّه چه نيکو است که در اين طريقهٴ ممدوحه گام برداريم و با حسن نيّت و صفاى قلب مشوّّق يکديگر باشيم. فىالمثل اگر کسى قيام به تبليغ نمود زبان بمدح و ستايش وى گشائيم و اقدام خير او را بخوبى ياد کنيم. اگر فردى جلاى وطن کرد و در راه محبوب هجرت و غربت اختيار نمود همه يکدل و يک زبان اين فداکارى را تمجيد و تحسين نمائيم...ٰٰ. ٣ _ شرح حال و مقالات تاريخى: اوّل _ شرح حال: اين سلسله مقالات مندرجه در مجلّّدات آهنگ بديع متعدّد و بسيار جالب است که از آنجمله بتعدادى از آنها اشاره مىگردد. اوّل شرح حالٰحضرت ولىّامراللهٰٰبقلم (ايادى امرالله) جناب فروتن (سال ١ ش ١٣ و ١٤) ٰ،ٰشرح حال جناب نعيمٰٰ(سال ١ ش ٥ تا ٩) بقلم آقاى دبير مؤيّد، ٰٰشرح حال دکتر اسلمنتٰٰ(سال يک ش ١٠) وٰتوماس بريک ويلٰٰ ترجمهٴ جناب (ايادى امرالله) ابوالقاسم فيضى. ٰٰتاريخ حيات آقا سيد مهدى گلپايگانى ٰٰبقلم فضلالله شهيدى (سال ١ ش ١٣). ٰمارى ملکهٴ رومانيا بقلم آقاى احمد يزدانى (سال ٢ شمارهٴ ١ و ٢)، ميس مارتاروت ترجمهٴ آقاى هوشنگ نعيمى (مهندس) (سال ٢ شمارهٴ ٥ و ٦)، و ملاّبهرام اخترخاورىٰٰنقل از جناب فاضل مازندرانى (سال ٢ ش ٦)،ٰاستاد جوانمرد شيرمردٰٰ(سال ٢ ش ١٠) بقلم بهمن جوانمردى ٰ،ٰشرح شهادت حاجىميرزامحمّدرضاى شهيد (سال ٢ ش ٧ تا ١٠) بقلم حضرت ابوالفضائل، ٰٰآقاميرزامحمّدناطق اصفهانىٰٰ (سال ٢ ش ١١ و ١٢) بقلم بهجت ناطق، ميسيس ماکسول. (سال ٣ ش ل و ٢) نقل از اخبار امرى سال ١٠٢ بديع ٰٰدکتر عطاءالله خان افغان، اوّل من آمن در سمرقندٰٰ (سال ٣ ش ٢) بقلم جناب فاضل مازندرانى،ٰمکتوبى از فنلاندٰٰشرح حال اوّل من آمن فنلاند ترجمه از جلد هشتم عالم بهائى، تولستوى و امر بهائى (سال ٣ ش ١٢ و ١٤) ترجمهٴ الف. ظهورى، ٰٰشرح حال جناب نبيلزادهٰ (سال ٣ ش ٢ و ٣) بقلم سهيل سمندرى، ٰٰلقائى شاعر کاشانىٰٰ(سال ٤ ش ٧ _ ٨) بقلم آقاى روحالله مهرابخانى، ٰٰمشکين قلمٰٰ(سال ٤ ش ١٦) اقتباس از مقالهٴ جناب حسن محبوبى، ٰٰشهادت دکتر برجيسٰٰ(سال ٤ ش ١٧) بقلم روحالله مهرابخانىٰ، ٰايادى امراللهٰٰ (سال ٥ ش ٣و ٤ و ٥) بقلم دکتر شاپور راسخ، ٰٰحيرت قاجار، ابوالحسن ميرزا ملقب به شيخالرئيسٰٰبقلم جناب عبدالحميد اشراقخاورى (سال ٥ ش ١١ _ ١٨)، ٰٰدکتر يونس افروختهٰٰ (سال ٥ ش ٣، ٤ و ٥) بقلم دکتر شاپور راسخ ،ٰٰصحبت لارىٰٰ و شعر معروف او (سال ٦ ش ١٠) بقلم آقاى روحالله مهرابخانى، بياد شجاعترين زنان عالم (سال ٦ ش ١٦ و ١٧) بقلم محمّدعلی فيضى. ٰٰشرح حال جناب سمندر قزوينىٰٰ(سال ٧ _ ش ٤ _ ٨) بقلم عبدالحميد اشراقخاورى، ٰٰبراى اوّلين بارٰٰ(سال ١٠ شمارهٴ ١) شرح حال ميس شارپ،خانم بهيهٴ نادرى،ٰٰخانم روحانگيز فتحاعظم بقلم آقاى ع صادقيان،ٰجناب نورالدين فتحاعظمٰٰ(سال ٨ ش ١١) بقلم جناب هوشمند فتحاعظم، ٰٰمفاخر رجال غربٰٰبقلم خانم باهرهٴ ژوبين (سال ١٠ ش ٢ و ٣). در اين قسمت براى نمونه قسمتى از مقالهٴ شهادت دکتر برجيس بقلم آقاى روحالله مهرابخانى بنظر خوانندگان مىرسد: ٰٰسبحانه سبحانه از او مىطلبيم عباد خود را مؤيد فرمايد بر دو امر بزرگ... عبراتيکه ازخشيةالله نازل شود قطرات دمىکه در سبيلش بر خاک ريزدٰٰ. بار ديگر خاک پاک کشور ايران که هر شطرى از آن بخون جانبازى آميخته است و در پاى هر نهالش دم مطهّر شهيدى ريخته و لالههاى گلگونش همه آغشته بخون است و شقايق سرخ رنگش نشانى از فدا و وفاى عشّاق مجنون، شاهد فاجعهاى جانگداز گرديد و گلستان جاويد شهر کاشان هيکل لَخت لَخت و آغشته بخون شهيدى را در آغوش خويش جاى داد. گذشتِ روزگار تارک دوستان جانباز جمال ابهى را بتاج افتخارى مبارک داشت و عاشق صادقى براى اثبات عشق خويش آستين بخون انباشت ... اکنون که اين عبارات رقم مىگردد پانزده روز از آن يوم مهيب مىگذرد و شهر بظاهر آرام است و قاتل و شرکاء جرم در زندان و تحقيقات ادامه دارد. و امّا مردم کاشان جز جمعى بىبصيرت از وقوع اين حادثهٴ بىسابقه متأثّر و يکزبان باعث چنين فاجعهٴ ننگين را لعنت مىنمايند. آه که آن نفس پاک همچنانکه شهادتش تاجى مبّهى بفرق دوستان اين مدينه گذاشت در مدّت حيات نيز ملجأ درماندگان و پناه بيچارگان و فريادرس مرضاى فقير و بىامان در دورترين محلاّت کاشان بود. رفتار او با تمام مردم بنوعى بود که محال است بتوان آنرا در اين مقاله که قلم لرزان اين عبد از شدّت تأثّر باشکال به نگارش آن ادامه مىدهد بنگارد. همين کافى است که در وصف او بگوئيم که بهائى بود و جامع جميع کمالات انسانى ...). دوم _ مقالات تاريخى: در اين قسمت از مقالات ذيل نام مىبريم: ٰٰداستانهاى تاريخى اقتباس از تاريخ نبيلٰٰبقلم جناب روحى ارباب در مجلدات سال اوّل وٰنوروزهاى تاريخىٰٰوٰتقويم آهنگ بديعٰ (سال ٣ شمارههاى ٢ تا ٨) بقلم آقاى هوشمند فتحاعظم که شرح آن از قبل مذکور شد و يکى از قسمتهاى بسيار جالب و آموزنده و بديع از سلسله مقالات تاريخى است. در مقدّمهٴ اين مقالات چنين آمدهاست: ٰٰاز بدايت خلقت تاکنون چشم روزگار گردش ليل و نهار و پيدايش خزان و بهار بسيار ديده و عالم وجود بساط نوروزى فراوان گسترده ولی از يکصد و چهار سال قبل (تاريخ مقاله شهرالبهاء ١٠٥ بديع است نگارنده) تا حال از يومى که بمثابهٴ بصر است از براى قرون و اعصار و بمثابه نور است از براى ظلمت ايّام، نوروزهائى گذشته است که آفتاب و ماه شبيهاش را نديده و حافظهٴ ايام نظيرش را ضبط ننموده...ٰٰسپس بتدريج بشرح وقايع مهمّهٴ نوروزهاى سال ١٨٤٥ و ١٨٤٦، ١٨٤٧، ١٨٤٨، ١٨٤٩، ١٨٥٠، ١٨٥٢، ١٨٦٣ و ١٩١٩ پرداختهاند. از شمارهٴ دوم سال سوم تا شمارهٴ ١٩ همان سال وقايع مهمّه در هر ماه بهائى با استناد بکتب تاريخى امر از شهرالبهاء تا شهرالعلاء تحت عنوان ٰٰتقويم آهنگ بديعٰٰبطرزى شيوا برشتهٴ تحرير درآمدهاست. از جملهٴ ديگر مقالات تحقيقى و تاريخى بسيار جالب مقالهٴ ٰٰملک ايران و ملکوت يزدانٰٰبقلم آقاى روحالله مهرابخانى (سال ٤ ش ١٠ و ١١) است که در مقدّمهٴ آن چنين آمدهاست. ٰٰسطور ذيل در شرح عظمت و شهامت ايران و ايرانيان است و مجاهدات محيّرالعقول اين سامان خصوصاً در مقامات روحانى و بذل کوشش در پيشرفت امر مظاهر الهى در جميع اعصار و ادوار با رعايت اختصار بنگارش آمده که در چند شماره از مجلّهٴ بديعهٴ آهنگ بديع از نظر خوانندگان عزيز خواهد گذشتٰٰ. مقالهٴ ديگر در زمينههاى تاريخى که بسيار آموزنده و قابل توجّه است عبارت ازٰخطابات قلم اعلیٰٰبقلم جناب محمّدعلی فيضى است که در سال ششم در شمارههاى ٩و ١٠ و ١١ و ١٤ و ١٥ و ١٦ و ١٧ و ١٨ و ١٩ درج شدهاست و شامل شرح حال مختصر مخاطبين الواح ملوک و شأن نزول آنها و عواقب احوال مخاطبين آن الواح مهيمنه است (اين مقالات بعداً بصورت کتاب درآمدهاست). آنچه فوقاً مذکور شد نمونههائى از تعداد زيادى مقالات مشابه است که امکان نامبردن همهٴ آنها در اين مقام نيست. ٤ _ مقالات استدلالی (عقلی و نقلی) از آنجملهاند ٰٰهفت دليل اعتقاد يک دانشمند بخدا تأليف الف. موزون،ٰٰترجمهٴ آقاى يوسف قديمى ٰٰعلم و نظم جهانى (سال ٤ ش ١٩) ترجمهٴ آقاى مهرابخانى. ٰٰانسان و خداٰٰ (سال ٥ ش ١٨) بقلم آقاى بهرام بصارى ٰٰبهشت و دوزخٰٰ(سال ٤ شمارهٴ ٧ و٨) ٰٰداستان آدم و حواٰٰ (سال ٧ شمارههاى ١ _ ٢ _ ٣) و ٰٰاثبات الوهيتٰٰ (سال ٨ شمارهٴ ٨) و مقالات ٰٰدلائل الوهيّتٰٰو ٰٰاثبات الوهيّتٰٰاز شمارههاى ٧ سال نهم شروع و بشمارهٴ ١٢ ختم مىگردد بقلم آقاى ميراحمد صادقزاده و ٰٰمزاياى قوانين الهى بر قوانين بشرىٰٰ (سال ٤ شمارهٴ ٦) بقلم خانم بهيهٴ نادرى. براى نمونه قسمتى از مقالهٴ اخير درج مىگردد: ٰٰ... اوّل آنکه هريک از اعمال و رفتار قبيحه اصل و منشأش يکى از نفسانيات ذميمهٴ انسانى است و شجرهٴ فساد ريشهاش در دل و فؤاد باشد مثلاً سرقت و قتل علّتش حرص و کينه و يا صفات رذيلهٴ ديگرى است و کذب منشأش جبن و عدم شهامت اخلاقى است و امثال ذالک و قوانين بشرى جمعاً ظاهرى است و بيشتر جنبهٴ مجازات دارد هيچگاه در قلوب و ضمائر اثر نداشتهاست بلکه بظواهر امور ناظر است مثل اينکه باغبانى آنچه از علفهاى هرزه که در روى زمين مشاهده مىشود مقراض نمايد و حال آنکه ريشهٴ اين نباتات خبيثه در زمين باقى و اين چيدن باعث تزييد رشد و نمو شود بنابراين تا اخلاق ذميمه در سرائر بشر موجود جرم و خطا نيز بحال خود باقى است. قلم اعلی مىفرمايد قوله تعالی: ٰٰتانفس بمشتهياتشباقىجرم وخطا موجودٰٰدر صورتيکه قوانين الهى علاوه و مقدم بر دو اصل مجازات و مکافات به تنزيه و تقديس اخلاق پرداخته اساس رذائل را از بين برانداخته ريشهکن مىسازد و بجاى آن نهال بيهمتاى فضائل در صفحات قلوب غرس مىنمايد...ٰٰ. ٥ _ معرفى کتاب آهنگ بديع در معرفّى کتب امرى بجوانان نقش بسيار مؤثّرى داشتهاست و اين مهمّ از قسمتهائى است که بطور مداوم دنبال شدهاست. کتبى که در طى ده سال اوّل اين مجلّه بخوانندگانش معرفى گرديده عبارتند از: ديانت و مدنيت، حيات بهائى، مصابيح هدايت جلد اوّل، نظر اجمالی در ديانت بهائى، شرح شهادت جناب ميرزايعقوب متّحده، رحيق مختوم، محافل روحانيه و وظائف آن، گنجينهٴ حدود و احکام، ده اندرز تربيتى، مطالعات مقدّماتى در امر بهائى، رسالهٴ شهر عکا (ترجمه)، مائدهٴ آسمانى جزو اوّل از مجلّد ثانى، مصابيح هدايت جلد دوم، طرز رفتار با کودکان، رسالهٴ مبارکه در نظم ادارى، بدايعالآثار، تاريخ حضرت صدرالصدور، رسالهٴ مادّيون و الهيّون، بيان حقايق، روح انسانى، استفاده از نظريات داروين با آخرين دلائل علمى، روش پرورش نوباوگان، مقام و حقوق زن در ديانت بهائى، صلوة در امر بهائى، دستور زندگى، بقاى روح، آغاز و انجام بشر، لزوم دين، حافظه و طرق تقويت آن، کتاب درس تبليغ، کتاب راهنماى تبليغ، نظامات بهائى، درج لئالی هدايت، مقام شعر در اديان، امر بهائى (از آثار حضرت ولىّمقدّس امرالله)، رشحات حکمت، بهجتالصدور، بيان حقيقت، فرائد، ارتباط شرق و غرب، شرح حال اخوان صفا، مصابيح هدايت جلد سوم، خاطرات نهسالهٴ عکا، راهنماى نقشهٴ دهساله، مقالات ايادى امرالله جناب فروتن، مسکالختام سنهٴ مقدّس و گلشن حقايق. ٦ _ مقالات در مورد حکمت احکام _ عهد و ميثاق: در اين قسمت از مقالات زير مىتوان نامبرد: ٰٰحکمت احکام و تعاليمٰٰ(سال ٤ ش ٢) بقلم آقاى هوشمند فتحاعظم، ٰٰجلوهٴ امر الهىٰٰ (سال ٥ ش ٩ و ١٠) بقلم خانم بهيهٴ نادرى و مقالات ٰٰميثاق الهى در نظر جناب ابوالفضائلٰٰ(سال ٦ ش ١٤ _ ١٥) و ٰٰوحدت جمع اهل بهاءٰٰ (سال ٧ ش ١٥) و ٰٰامر بهائى انشقاقناپذير استٰٰ (سال ٩ ش ٥) بقلم آقاى روحالله مهرابخانى. هريک از مقالات فوق داراى سبکى خاصّ و متانت و انسجامى درخور تحسين مىباشد که فرصت استشهاد بتمامى آنها نيست و فقط براى نمونه قسمتى از مقالهٴ ٰٰحکمت احکام و تعاليمٰٰبقلم آقاى هوشمند فتحاعظم بنظرتان مىرسد: ٰهر صاحبدلی که روح و روانش از متابعت تعاليم الهيّه در اهتزاز است و کام جانش از اجراى حدود و احکام پروردگار شيرين و پرالتذاذ بيقين مبين مى داند که تديّن يعنى تمسّک بذيل دين مبتنى بر دو اصل متين است. ايمان و اطاعت. عرفان و عمل. لا يقبل احدهما دونالآخر. يعنى آنکس که بعنايت الهى بگنج ايمان دست يافت و مظهر امرالله را شناخت بايد من دون تأمّل و توقّف بموجب تعاليم و احکامش عمل نمايد و هرگز اجراى حدود را موکول بدانستن علت و حکمت آنها نکند...ٰٰ. از مقالهٴ بسيار خواندنى و جالبٰٰميثاق الهى از نظر جناب ابوالفضائلٰٰبقلم جناب مهرابخانى فقط به قسمت زير اکتفاء مىشود: ٰٰيکى از مسائلی که در سرتاسر حيات جناب ابوالفضائل قابل دقّت و توجّه است اين است که ايشان کمتر از امرى باندازهٴ اختلاف و مجادلت هراسناک بودهاند و اين براى آن بود که کمتر کسى بحقيقت تاريخ اديان و کيفيت علوّ و دنوّ آن چند واقف بود... در نامهاى که از کاشان نگاشته چنين مىگويد: "برادر فرخنده گوهرم فدوى امروز نظر باينکه توجّه و ارادهٴ حق جلّ ذکره و عزّ اسّمه باتّحاد قلوب احباب و اتّفاق امور دوستان است بساط مباحث علميّه را برچيده و دفتر حلّ و ايضاح مسائل حکميّه را فرو پيچيده قبلهٴ من امروز ميزان ردّ و قبول و محک تميز غشّ از خالص امر مبارک است که هرکسى بقبول آن فائز گشت و اطاعتش را گردن نهاد از مقرّبين و اهل يمين محسوب و هر نفسى در مقام ردّ برآمد و از امر مبارکش سر باز زد از کفّار و اصحاب شمال مذکور شد ديگر فهم مطالب متعلّقه بمبدأ و معاد و بعث و جمع و رجوع را در ردّ و قبول عباد مدخليتى نيست ...ٰٰ. ٧ _ مقالات راجع به نظم بديع: تشکيلات بهائى و امور سياسى (سال ٢ ش ١٧) و انتخاب وکيل (سال ٣ ش ١) بقلم آقاى هوشمند فتحاعظم و ٰضيافات نوزده روزهٰٰو ٰٰهدف تشکيلات جوانان بهائىٰٰ(سال ٥ ش ١٨) بقلم آقاى علی نخجوانى. ٨ _ و بالاخره مقالات متنوعهٴ مختلفه: که هريک شأنى از شئون جامعه و مطلبى از مطالب متنوعهٴ امريّه را بيان مىنمايند و همه در ازدياد معلومات و وسعت نظر جامعهٴ جوان تأثيرات بسزائى داشتهاند که فقط براى نمونه بذکر بعضى از آنها مبادرت مىشود٠ ٰٰاصالت نوعٰٰبقلم آقاى دکتر امينالله مصباح (سال ٢ ش ٣ _ ٤) ٰٰمکتوب يک سرباز بسرباز ديگرٰٰترجمهٴ آقاى حبيب طاهرزاده (سال ٢ ش ٥). قطعهٴ کوتاه ٰٰچشم حقيقتٰٰبقلم کرين ترو ترجمهٴ جناب ابوالقاسم فيضى (ايادى امرالله) (سال ٢ ش ٨). "چگونه نام مبارک بهاءالله بگوش مردمان امريک رسيدٰٰ (نام مؤلّف ذکر نشده سال ٢ ش ١٧). ٰٰفرد مورتن سنٰٰترجمهٴ آقاى عزّتالله زهرائى (سال ٢ ش ١٨). ٰٰعيد اعظم رضوان سلطان اعياد استٰٰبقلم جناب علیاکبر فروتن (ايادى امرالله) (سال ٣ شمارهٴ ٣) ٰٰنفحات طيّبهٴ مکاتيبٰٰبقلم حضرت حرم امةالبهاء روحيهخانم (٣ شمارهٴ ٨)ٰٰمرقدين شريفين حضرت سلطانالشهداء و محبوبالشهداءٰٰبقلم آقاى مهندس جهانگير هدايتى. ٰٰتولستوى و امر بهائىٰٰترجمه الف ظهورى (سال ٣ ش ٧ _ ١٣ _ ١٤). ٰٰسفر حضرت عبدالبهاء بامريکاٰٰنطق خانم مرضيهٴ گيل ترجمهٴ آقاى عبدالحسين نعيمى (سال ٣ ش ١٥ _ ١٦) ٰٰمقام اعلیٰٰبقلم آقاى مهندس جهانگير هدايتى. اين مقاله مقارن با شروع ساختمان ستونهاى مقام اعلی در سال ١٠٥ بديع برشتهٴ تحرير درآمدهاست (سال ٣ ش ١٧). "حضرت شوقى ربّانىٰ" بقلم آقاى دکتر حبيب مؤيّد (سال ٤ شمارهٴ ١) ٰٰميز غذاى حضرت عبدالبهاءٰٰبقلم خانم شهناز وايت ترجمهٴ جناب هدايتالله سهراب (سال ٤ ش ١) "موسيقى"ترجمهٴ آقاى رهبر آگاه (بقلم خانم شهناز وايت) (سال ٤ ش ٧) "هنر و مکاتب آن" بقلم آقاى شاپور راسخ (سال ٤ ش ٩). "در سياهچال و قرهگهر"ٰٰبقلم آقاى دکتر يونس افروخته (سال ٤ ش ٣). "نظرى بگذشته" بقلم آقاى روحالله مبشّر (٤ ش ١٤.)ٰٰامر بهائى در امريکٰٰبقلم آقاى عبدالله مصباح (سال ٤ ش ١٥). ٰٰهنر و اجتماع از نظر ديانت بهائىٰٰبقلم آقاى مهندس کيومرث ايزدى (سال ٦ ش ١٦ _ ١٧ و ١٨ _ ١٩). ٰٰصلح و اطفال بهائى ٰٰترجمه از کتاب عالم بهائى بوسيلهٴ جناب جلال صحيحى (سال ٩ ش ٣). "سد منيع مرتفع شد" بقلم جناب احمد يزدانى (سال ده ش ٢ _ ٣). شمارهٴ مخصوص نسوان بمناسبت اعطاى حقّ مشارکت با رجال در عضويّت محافل مقدّسهٴ روحانيّه و بالاخره ٰٰمفاخر رجال غربٰٰبقلم خانم باهرهٴ ژوبين (سال ١٠ ش ٢ _ ٣). ٰٰقلب انسانٰٰبقلم آقاى بهرام بصارى (سال ٥ ش ١). ٰٰمقام زنٰٰبقلم آقاى هوشمند فتحاعظم (سال ٥ ش ٢. ٣).ٰٰابوالفضائل در زبان پارسىٰٰ بقلم آقاى مهرابخانى (سال ٥ ش ١١ _ ١٢). "صلح و جنگ" از آقاى کاظم کاظمزاده (سال ٥ ش ١٢)، و ٰٰبيست و پنج سال در ظلّ ولايت امراللهٰٰبقلم حضرت روحيهخانم ايادى امرالله (ترجمه) (سال ٥ ش ١٤)، "ولايت امرالله"بقلم دکتر پرويز جاويد(سال ٦ ش ١٤ _ ١٥) و ٰٰروح عالم زنده استٰٰ بقلم آقاى روحالله مهرابخانى (سال ٦ ش ١٨ _ ١٩). ٩ _ اشعار فىالحقيقه آهنگ بديع نقش بسيار مؤثّرى در آشناکردن جوانان با اشعار شعراى معاصر بهائى و نيز شعراى صدر امر چون جناب عندليب و نيّر و سينا و جناب ورقا و امثالهم داشتهاست و اشعارى بسيار زيبا و دلنشين زينتبخش صفحات مجلّدات آن گشتهاست. اين اشعار بقدرى متنوع و هريک در نوع خود زيبا و جالب است که انتخاب نمونههائى از آن بسيارمشکل است. يکى از اين اشعار کمنظير و زيبا که زينتبخش صفحات اين مجلّه در سال پنجم است شعر ٰٰبياد برجيسٰٰاست که توسط جناب هوشمند فتحاعظم در سال ١٠٦ بديع بياد شهيد دلير امر جناب دکتر سليمان برجيس سروده شده که نگارنده نتوانست از ذکر بعضى از ابيات آن در اين مقاله خوددارى نمايد. هرچند که شايد ذکر بعضى و ترک برخى ديگر خلاف انصاف و مروت باشد: دوش ديدم بعالمم رؤيا نرم نرمک روم بسوى هوا مىپرم ليک بىاعانت بال مىچمم ليک بى دخالت پا جايتان سبز سيرها کردم اندر آن شب بگنبد خضرا بود يکسر فلک چراغانى از مه وهفت پيکر و شعرى مىنمودند کل تدارک جشن جشنى آراسته بنور و صفا من در انديشهکاين همه زچه بود بزم بهر چه بود و جشن کرا ناگهان يکتن ازملائک قدس سر بگوشم نهاد و با نجوا گفت مرا عزيزمهمانى است بس شريف و گرامى و والا زينت و افتخار خلد برين همدم اولياء خاص خدا ماه رخشندهٴ سماء يقين پادشاه جليل ملک خدا يا ٰٰسليمانٰٰکشور تقديس باش تا موکبش شود پيدا ناگهان نغمهاى رسيد بگوش دلبر و دلنشين و هوش ربا ميسرودند اهل باغ بهشت نغماتى بديع و بهجت زا حوريات بقا باستقبال ترک گفتند جنت الماوى ميهمان را همه پذيره شدند ازسرشوق و شور وحب و ولا ديدم آخر زدور کوکبهاى با جلال و جمال وفر و بهاء هيکلی پرشکوه چون سلطان مستقّر بر سفينهٴ حمرا سرش آراسته بافسر عشق تنش انداخته رداء رضا پيشبازانش از جلالت قدر جمعى از اهل عالم بالا اين يک از شوق حبّذامىگفت و آن دگر مىسرود واشوقا اين چنين واردبهشت شدند همه رفتند سوى عرش بقا يا فىالمثل ابياتى چند از جناب خازن بختيارى که در قسمت ٰٰاز گذشتگانٰٰدر شمارهٴ نهم سال نهم درج شده: جز تو هرچيز که بينم عدم اندر عدم است جز طواف سرکويت همه بيتالصنم است هرچه بينم بجهان پرتو آثار بهاست رو بهرسو که کنم شمس جمال قدم است اوج افلاک سراسر طرباندر طرب است مرکز خاک يکايک نعم اندر نعم است هرکجا مىنگرم رايت صلح است بلند هر طرف ديدهگشايم خيم اندر خيم است اين همه هلهله از اوست که اندر عربست اين همهولوله از اوستکه اندرعجم است اين همه همهمه و زمزمه در ارض و سما جمله از سلطنت مالک لوح و قلم است آن گدائى که از اين باده يکى قطره چشيد هيچ شک نيست که اندر دو جهان محتشم است آن سرافراز که سر در قدمش کرد نثار جاودان زنده بود تا بابد محترم است مرتفع گشت ابر اوج ثريّا علمش منصعق شد همهٴ آفاق ز نور قلمش ايضاً در همين قسمت در شمارهٴ يازدهم سال دهم از استاد محمّدعلی سلمانى : ندانم از تو کسانى که رو بپرهيزند کجا برند دل و بعد با که آميزند فداى تو سر و جان گر قبول فرمائى بهرکجا که نهى پا هزار جان ريزند به قتلگاه شهيدان خويش گر گذرى دوباره زنده شوند و زخاک برخيزند ز عشق بس نکنم گر مرا بفتوى عقل هزار بار کشند و بدارم آويزند چنانکه جمع نگردند باهم آتش و آب نشايد عشق و صبورى بهم درآميزند بصلح باش تو با کائنات کاهل بها بجنگ رو نکنند و بخصم نستيزند و بالاخره شعرجلوهٴ حقّٰٰاز آقاى شاپور راسخ که در روز اوّل محرم ١٣٢١ شمسى سرودهاند و در شمارهٴ دهم سال چهارم بطبع رسيده، نمونههائى از يکدنيا شور و شوق در قالب شعر و ادب است: نيمه شب شيراز درخوابى خوش است آسمان چون مجمرى در آتش است اختران دروى بسان اخگرند ژاله گوئى بر گل نيلوفرند مرغ حقّ بر شاخه بيدى کهن با نسيم از حقّ همى راند سخن کاى | |